İş hijyeni ölçüm, test ve analizi: Çalışma ortamında bulunan, çalışanların sağlığını olumsuz yönde etkileyebilecek her türlü fiziksel (gürültü, titreşim, aydınlatma, iyonlaştırıcı olmayan radyasyon, vb.), kimyasal (toz, gaz, buhar vb.) ve biyolojik, (virüs, bakteri, mantar, vb.) etkenlerin nicelik ve nitelik tayininin yapılmasıdır.
FİZİKSEL ETKENLER;
1) GÜRÜLTÜ:
Gürültü; İş yerlerinde çalışanlar üzerinde fizyolojik ve psikolojik etkiler bırakan ve iş verimini olumsuz yönde etkileyen seslerdir.
Ortam gürültü ölçümü dozimetre ile ölçülür ve ölçüm yapılırken 8 saatlik çalışma içerisinde çalışanların maruz kaldıkları gürültü seviyesi ölçülür.
8 saatlik çalışma içinde en düşük maruziyet eylem değeri 80 db
8 saatlik çalışma içinde en yüksek maruziyet eylem değeri 85 db
8 saatlik çalışma içinde en düşük sınır değer 87 db
Ortam gürültü ölçümü sonucunda ortamdaki ses belirtilen limitleri aşıyorsa ortama yönelik (ortam tasarımı, sesi kaynağında izole etme gibi ) kişiye yönelik (çalışanlara gerekli kişisel koruyucu donanım kullandırma, maruziyet süresini kısıtlama gibi) bazı önlemler dizisi alınır.
2) TİTREŞİM:
El-Kol Titreşimi: İnsanda el kol sistemine aktarıldığında çalışanların sağlık ve güvenliği için risk oluşturan ve özellikle de; damar, kemik, eklem, sinir ve kas bozukluklarına yol açan mekanik titreşimdir.
8 saatlik çalışma içindeki maruziyet eylem değeri 2,5m/s²
8 saatlik çalışma içindeki sınır değeri 5m/s²
Titreşim ölçümü sonucunda ortamdaki titreşim belirtilen limitleri aşıyorsa ortama yönelik (ortam tasarımı, en düşük titreşim oluşturan iş ekipmanı seçme etme gibi ) kişiye yönelik (eğitim, çalışanlara gerekli kişisel koruyucu donanım kullandırma, yeterli dinlenme araları ile çalışma sürelerini düzenleme gibi) bazı önlemler dizisi alınır.
Tüm Vücut Titreşimi: Vücudun tümüne aktarıldığında, çalışanların sağlık ve güvenliği için risk oluşturan özellikle de bel bölgesinde rahatsızlık ve omurgada travmaya yol açan mekanik titreşimdir.
8 saatlik çalışma içindeki maruziyet eylem değeri 0,5m/s²
8 saatlik çalışma içindeki sınır değeri 1,15m/s²
Titreşim ölçümü sonucunda ortamdaki titreşim belirtilen limitleri aşıyorsa ortama yönelik (ortam tasarımı, en düşük titreşim oluşturan iş ekipmanı seçme gibi ) kişiye yönelik (eğitim, çalışanlara gerekli kişisel koruyucu donanım kullandırma, yeterli dinlenme araları ile çalışma sürelerini düzenleme gibi) bazı önlemler dizisi alınır.
3) AYDINLATMA:
* Bir iş yerinde;
* Işık şiddeti
* Işığın rengi ve renksel yansıması
* Işığın yayılması ve dağılımı
* Işığın yönü ve gölge etkisi
* Göz kamaştırmasının önlenmesi,
* Aydınlatılmak istenilen yüzey
* Aydınlatılmak istenilen araç ve gereçler
* Aydınlatılan yüzeyin yapısı önemlidir.
* İyi bir aydınlatma için bu şartların sağlanmasına gerekli ölçümler neticesinde dikkat edilmelidir.
4) İŞ YERİNDE TERMAL KONFOR ŞARTLARI
Termal konfor iş yerine ait akla hava sıcaklığı, nem yoğunluğu, hava akım hızı ve radyant ısısıdır. Tüm bu bileşenlerin ayrı ayrı çalışanın sağlık ve güvenliğini tehlikeye atmayacak nitelikte olması gerekmektedir.
KİMYASAL ETKENLER;
TOZLA MÜCADELE:
Toz; İş yeri ortam havasına yayılan veya yayılma potansiyeli olan parçacıklardır. İşveren çalışanların sağlık ve güvenliğini tehlikeye atacak iş yerinde bulunan tozlardan kaynaklanan olumsuz etkileri belirlemek üzere
risk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür.
Tozlu işlerde yapılacak risk değerlendirmesinde aşağıda belirtilen hususlar özellikle dikkate alınır.
a) Ortamda bulunan tozun çeşidi,
b) Ortamda bulunan tozun sağlık ve güvenlik yönünden tehlike ve zararları,
c) Maruziyetin düzeyi, süresi ve sıklığı,
ç) Mesleki maruziyet sınır değerleri,
d) Toz ölçüm sonuçları,
e) Alınması gereken önleyici tedbirleri,
f) Varsa daha önce yapılmış olan sağlık gözetimlerinin sonuçları.
BİYOLOJİK ETKENLER:
Biyolojik etkenler: Herhangi bir enfeksiyona, alerjiye veya zehirlenmeye neden olabilen, genetik olarak değiştirilmiş olanlar da dahil mikroorganizmalar, hücre kültürleri ve insan endoparazitleridir.
Aşağıdaki bilgiler ışığında risk değerlendirmesi yapılır
a) İnsan sağlığına zararlı olan veya olabilecek biyolojik etkenlerin sınıflandırılması.
b) Yetkili makamların, çalışanların sağlığını korumak için biyolojik etkenlerin denetim altına alınması hakkındaki önerileri.
c) Çalışanların yaptıkları işler sonucunda ortaya çıkabilecek hastalıklarla ilgili bilgiler.
ç) Çalışanların yaptıkları işler sonucunda ortaya çıkabilecek alerjik veya toksik etkiler.
d) Yaptıkları işle doğrudan bağlantılı olarak çalışanların yakalandığı hastalıklar ile ilgili bilgiler.
Biyolojik etkenlere maruz kalma riski bulunan herhangi bir çalışmada, çalışanın sağlık ve güvenliğine yönelik risk değerlendirmesi sonuçlarına göre ve çalışanın maruziyetinin türü, düzeyi, süresi belirlenerek alınması gereken önlemler belirlenir.